Study of Classical Marathi Language in the Context of Indian Knowledge Tradition (भारतीय ज्ञान परंपरा के संदर्भ में अभिजात मराठी भाषा का अध्ययन)

Abstract

भारतीय ज्ञान परंपरा ही हजारो वर्ाांची समृद्द परंपरा आहे. भारतीय ज्ञानपरंपरा के वळ बौद्धद्दक द्धवकासापुरती मयााद्धित नसून जीवनाकडे समग्र दृद्धिकोनाने पाहते. ही ज्ञानपरंपरा व्यक्तीच्या शारीररक, भावद्धनक, आध्याद्धममक आद्धि नैद्धतक द्धवकासावरही भर िेते. ज्ञानाचा हेतू के वळ भौद्धतक सुखासाठी नसून चेतनेच्या उच्चतम अवस्थेपयांत पोहोचिे हा आहे. या ज्ञान परंपरेत शारीररक, मानद्धसक, सामाद्धजक आद्धि आध्याद्धममक स्वास््य यांचा एकद्धित द्धवचार केला जातो. गुरुकुल पद्दतीत शैक्षद्धिक ज्ञानाबरोबरच व्यावहाररक कौशल्ये, नैद्धतक मूल्ये आद्धि आध्याद्धममक जागरूकता द्धशकत असत. द्धशक्षिात पुरुर्ाथा (धमा, अथा, काम, मोक्ष) आद्धि सामाद्धजक जबाबिारी यांना महत्त्व द्धिले गेल्यामुळे व्यक्ती समाजाशी सुसंगत आद्धि नैद्धतकदृि्या प्रबुद्द बनत असे. द्धवद्भा्याांना समय, अद्धहंसा, करुिा आद्धि द्धवश्वातील मयांचे स्थान यांचा शोध घेण्यास प्रोमसाद्धहत केले जाई. 'सवे भवन्तु सुद्धखनः' ही संकल्पना या प्रिालीचा गाभा आहे.